Alaz: Kuruyemiş Kavurma Ocaklarında Tasarruftan Ödenen Brülör Yenileme ve Parti Tutarlılığı

Problem

Türkiye’de kuruyemiş kavurma büyük ölçüde onlarca yıllık, açık alevli tambur ve tava ocaklarında yapılıyor. Bu ocaklar: - Açık-kapalı çalışan eski brülörlerle sürekli tam güçte yanıyor; tambur gövdesi yalıtımsız, sıcak baca gazı doğrudan dışarı atılıyor. Doğalgaz ve LPG fiyatlarının son yıllardaki artışıyla enerji, kavurmacının kira ile birlikte en büyük gideri hâline geldi. - Kavurma derecesi ustanın gözüne, kulağına ve kokusuna emanet. Usta yorulduğunda ya da çırak başa geçtiğinde partinin bir kısmı yanık, bir kısmı çiğ çıkıyor; yanık ürün ya indirimle satılıyor ya da çöpe gidiyor. - Kavurmacı yeni ve verimli bir makine almak istese bile yüz binlerce liralık yatırımı peşin yapacak nakdi yok; banka kredisi de pahalı.

Çözüm

• Ücretsiz keşif ve ölçüm: Mevcut ocağa iki hafta boyunca gaz sayacı, baca gazı analizörü ve tambur sıcaklık sensörleri takılarak kilogram kavrulmuş ürün başına enerji tüketimi ölçülür (referans çizgisi).
• Yenileme paketi: Modülasyonlu brülör ve kontrol kartı, tambur yalıtım ceketi, baca gazından kavurma havasını ön ısıtan eşanjör ve gerekiyorsa frekans invertörlü fan. İşçilik ve malzeme Alaz’dan.
• Tasarruftan ödeme: Kavurmacı peşin ödemez; ölçülen tasarrufun %60’ı 4 yıl boyunca Alaz’a, %40’ı kavurmacıya kalır. Ekipman süre sonunda kavurmacının olur.
• Parti tutarlılığı: Boşaltma oluğuna takılan kamera ve yakın kızılötesi nem ölçer her partinin renk ve nem değerini kaydeder. Yapay zekâ, ürün türü, ilk nem ve tambur sıcaklığına göre partinin ne zaman boşaltılması gerektiğini önceden söyler; usta ekranda geri sayımı görür.
• Aylık rapor: Kilogram başına gaz tüketimi, tasarruf, yanık parti oranı ve ürün bazında karşılaştırma. Tasarruf hesabı bağımsız sayaç verisine dayanır.

Neden şimdi?

Enerji fiyatları kavurma gibi ısı yoğun küçük işlerde kârlılığı doğrudan belirler hâle geldi. 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu, uygulama sonrası tasarrufla ödenen enerji performans sözleşmelerini tanımlıyor ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verimlilik projelerini destekliyor. Ucuz sensörler, kameralı renk ölçümü ve bulut yazılımı sayesinde küçük bir ocağın tasarrufunu güvenilir biçimde ölçmek ve paylaşmak artık mümkün.