Avdet: Yurt Dışında Vefat Eden Vatandaşların Cenaze Naklinde Belge, Uçuş ve Karşılama Koordinasyon Masası

Problem

Yurt dışında yaşayan bir vatandaş vefat ettiğinde aile, birkaç gün içinde iki ülkenin bürokrasisini aynı anda çözmek zorunda kalıyor: yerel ölüm belgesi, tahnit ve tabut raporu, cenaze geçiş belgesi (laissez-passer), konsolosluk onayı, tercüme, kargo rezervasyonu, Türkiye’de gümrük ve sağlık işlemleri, cenazeyi havalimanından teslim alacak araç ve defin yapılacak belediye. Bu işler bugün yurt dışındaki cenaze işletmeleri, dernek gönüllüleri, konsolosluk çalışanları ve Türkiye’deki akrabalar arasında telefon ve WhatsApp üzerinden yürüyor. Tek bir eksik belge cenazenin günlerce bekletilmesine yol açıyor; aile en zor günlerinde belirsizlik içinde kalıyor.

Çözüm

• Ülke bazlı belge kural kütüphanesi: Almanya, Hollanda, Fransa, Avusturya, İngiltere gibi yoğun ülkeler için hangi belgenin hangi makamdan, hangi sırayla alınacağı ve kaç gün süreceği.
• Yapay zekâ ile belge kontrolü: yurt dışından gelen ölüm belgesi, tahnit raporu ve geçiş belgesi taranır; ad-soyad, doğum tarihi ve pasaport bilgilerinin uyumu, eksik mühür ve imzalar konsolosluğa gitmeden işaretlenir; Türkçe tercüme taslağı hazırlanır.
• Uçuş ve karşılama koordinasyonu: kargo uçuşu, aktarma noktası ve varış saati takip edilir; Türkiye’deki havalimanında cenaze aracı, ilgili belediyenin cenaze hizmetleri birimi ve defin yeri önceden ayarlanır.
• Aile için tek ekran: her adımın durumu sade bir dille, bildirimle ve tek bir koordinatörün adıyla görünür; kimse aynı soruyu iki kez sormaz.
• Kurum paneli: cenaze fonları ve dernekler tüm dosyalarını, sürelerini ve maliyetlerini tek yerden izler.

Neden şimdi?

Türkiye’den Avrupa’ya ilk kuşak göç edenler ileri yaşlarda ve memlekette defnedilme isteği hâlâ yaygın. Öte yandan bu işi gönüllülükle yürüten dernek kadroları yaşlanıyor, yeni kuşak ise iki dilde resmî işlerle uğraşmakta zorlanıyor. Belge okuma ve tercümede yapay zekânın olgunlaşması, küçük bir ekibin onlarca ülkeden gelen dosyayı hızla kontrol etmesini ilk kez mümkün kılıyor.