Çözgü: El Dokuma Halı Siparişinde Fotoğraftan İlmek Sayımıyla Haftalık Hakediş ve Dokumacı Künyesi

Problem

El halısında dokumacı aylarca tezgâh başında oturur ama parasını çoğu zaman halı kesilip satıldıktan sonra, aracının belirlediği tutarla alır. Ara tüccar sayısı arttıkça dokumacının payı küçülür; genç kadınlar bu yüzden tezgâha oturmuyor ve dokumacı sayısı hızla eriyor. Öte yandan alıcı da kör: ısmarladığı halının hangi aşamada olduğunu, gerçekten elde ve söylenen yoğunlukta dokunup dokunmadığını bilmiyor; piyasada makine katkılı halılar "el halısı" diye satılabiliyor.

Çözüm

• Alıcı (halı mağazası, tasarımcı, iç mimar, otel projesi) desen, ölçü, ilmek yoğunluğu ve iplik seçimini platformda yapar; sipariş bölgedeki uygun dokumacıya ya da dokumacı grubuna atanır.
• Dokumacı her hafta tezgâhın önünden ve arkasından birer fotoğraf çeker; görüntü işleme modeli dokunan sıra sayısını, ilmek yoğunluğunu ve desen uyumunu ölçer.
• Ödeme dokunan ilmek kadar haftalık yapılır: alıcının yatırdığı tutar lisanslı ödeme kuruluşunda bekletilir, ilerleme onaylandıkça dokumacının hesabına geçer.
• Alıcı, sipariş panelinde halısının haftalık ilerlemesini izler; teslimde QR’lı künye gelir: dokumacı, köy, iplik ve boya kaynağı, ilmek yoğunluğu, toplam dokuma saati.
• Bölge sorumlusu iplik dağıtımı, tezgâh kurulumu ve kalite kontrolünü yerinde yapar; künyedeki bilgiler onun imzasıyla kesinleşir.

Neden şimdi?

Sektör temsilcilerine göre el halısı dokumacı sayısı 2000’lerin başındaki 200 binler seviyesinden yaklaşık 10 bine indi; el halısı toplam halı ihracatının yalnızca yüzde 2 civarında. Tüketici tarafında ise el emeğinin kaynağını ve adil ücretini soran alıcı kitlesi büyüyor, AB’nin tekstilde dijital ürün pasaportu hazırlığı da menşe bilgisini ticari bir gerekliliğe dönüştürüyor. Telefon kamerası ve görüntü işleme artık ilmek sayımını uzaktan yapabilecek kadar ucuz ve iyi.