Depozito Kasası: Kiracı ve Ev Sahibi İçin Banka Güvenceli Depozito ve Dijital Teslim Tutanağı

Problem

Türkiye’de depozito çoğu zaman elden ya da ev sahibinin hesabına veriliyor; tahliyede “boya yapılacak”, “kombi bozuk” gibi gerekçelerle kısmen ya da tamamen iade edilmemesi en sık kira uyuşmazlıklarından biri. Oysa Türk Borçlar Kanunu’nun 342. maddesi, konut ve çatılı işyeri kiralarında para olarak verilen güvencenin kiracı tarafından vadeli bir tasarruf hesabına yatırılmasını ve bankanın ancak iki tarafın rızası ya da kesinleşmiş icra veya mahkeme kararıyla geri verebilmesini öngörüyor. Kural var, ama uygulayan neredeyse yok; çünkü süreç zahmetli ve taraflar bilmiyor. Giriş anında evin durumunu belgeleyen bir tutanak da çoğu zaman tutulmuyor.

Çözüm

• Anlaşmalı bankada depozito hesabının mobil olarak açılması; kiracı ve ev sahibi kimlik doğrulamasıyla tek akışta onay verir. Para hiçbir zaman platformda durmaz.
• Giriş tutanağı: oda oda yönlendirmeli fotoğraf ve video çekimi, sayaç değerleri, demirbaş listesi; iki tarafın dijital onayı ve zaman damgası.
• Çıkışta yapay zekâ, giriş ve çıkış görüntülerini karşılaştırıp olası hasarları ve olağan yıpranmayı ayırarak listeler; onarım bedeli için piyasa aralığı önerir.
• Uzlaşma ekranı: taraflar kesinti üzerinde anlaşınca banka iadeyi ve kesintiyi ayırarak yapar; anlaşamazlarsa arabuluculuk dosyası hazır olur.
• Kira ödemelerinin banka kaydı, artış hesaplaması ve sözleşme tarihlerinin hatırlatılması.

Neden şimdi?

TÜİK’e göre hanelerin yaklaşık %27’si kirada oturuyor ve kira artışları yüzünden kiracı–ev sahibi ilişkisi hiç olmadığı kadar gergin. Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden düzenlenmesi gibi dijitalleşme adımları ve 2023’te kira uyuşmazlıklarında zorunlu hale gelen arabuluculuk, kanıtlı ve kayıtlı bir sürece olan ihtiyacı artırıyor.