Dipnot: Halka Açık Şirketler ve Büyük KOBİ’ler İçin TSRS Uyumlu Faaliyet ve Sürdürülebilirlik Raporu Tasarımı ve Veri Görselleştirme

Problem

Faaliyet raporu ve sürdürülebilirlik raporu artık birer yasal yükümlülük; ama çoğu şirkette yıllık bir kriz projesi. Finans, insan kaynakları, çevre ve hukuk birimlerinden gelen veriler son haftalarda Excel dosyalarıyla toplanıyor; danışmanlık firması içeriği yazıyor, tasarım ise son dakikada bir ajansa yetiştiriliyor. Sonuç: aynı rakamın üç farklı sayfada üç farklı değeri, okunmayan tablolar, ekran okuyucuyla açılamayan PDF’ler ve dış güvence denetiminde son dakika düzeltmeleri. Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) ile birlikte iklim ve sürdürülebilirlik verisinin miktarı ve denetlenebilirlik beklentisi de arttı.

Çözüm

• Editoryal kurgu: Raporun omurgası TSRS 1 ve TSRS 2 başlıkları ile şirketin stratejik mesajı birlikte düşünülerek kurulur; yönetim, strateji, risk yönetimi, ölçütler ve hedefler okunabilir bir yayına dönüşür.
• Veriye bağlı grafik kütüphanesi: Emisyon, enerji, su, çalışan ve finansal göstergeler için tasarlanan grafikler tek bir veri tablosuna bağlanır; veri değişince tüm rapordaki grafikler ve metin içi rakamlar birlikte güncellenir.
• Tutarlılık kontrolü: Yapay zekâ destekli kontrol, raporda aynı göstergenin farklı sayfalarda farklı yazıldığı yerleri ve birim hatalarını işaretler; düzeltmeyi editör yapar, denetçi için değişiklik kaydı tutulur.
• Çıktılar: Baskıya hazır PDF, ekran okuyucu uyumlu dijital PDF, kurumsal web sitesi için HTML rapor ve sosyal medya özet kartları.
• Çok yıllı şablon: İkinci yıldan itibaren rapor, aynı tasarım sistemiyle güncellenen veriden üretilir; süre ve maliyet belirgin biçimde düşer.

Kurucunun avantajı ve online işleyiş

• Faaliyet raporu teknik olarak bir dergi sayısıdır: sayfa planı, yazı işleri takvimi, düzeltme turları ve baskı öncesi kontrol. Kurucunun dergi yayın yönetmenliği tecrübesi bu yıllık projeyi takvime bağlar.
• Grafikerlik geçmişi, karmaşık sürdürülebilirlik verisini doğru ve sade bilgi grafiğine çevirmede ve kurumsal kimlik kılavuzuna sadık mizanpajda belirleyici avantaj.
• Süreç tamamen online yürür: ortak içerik paneli, veri tablosu, InDesign ve veri görselleştirme araçları, haftalık görüntülü yazı işleri toplantısı. Basılı kopya gerekirse anlaşmalı talep üzerine baskı ortağı kullanılır.
• Müşteriye ulaşım yatırımcı ilişkileri ve sürdürülebilirlik yöneticilerinin katıldığı online etkinlikler, LinkedIn ve sürdürülebilirlik danışmanlığı firmalarıyla beyaz etiket ortaklık üzerinden.

Neden şimdi?

Kamu Gözetimi Kurumu (KGK), 1 Ocak 2024’ten itibaren belirli şirketler için TSRS uyumlu sürdürülebilirlik raporlamasını zorunlu kıldı ve 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için kapsam kriterlerini aktif toplamı, net satış hasılatı ve çalışan sayısı eşikleriyle güncelledi; şirketlerin kapsamda olup olmadığını hesaplaması için KGK-SÜHA aracını da yayımladı. SPK’nın 2025 faaliyet raporuna göre yıl sonunda Borsa İstanbul’da yaklaşık 591 şirket işlem görüyor ve hepsi her yıl faaliyet raporu yayımlıyor. SKD Türkiye’nin raporlama araştırmasına göre sürdürülebilirlik raporlarında dış güvence alma oranı yüzde 70’in üzerine çıktı; bu da rakam tutarlılığını tasarım sürecinin ayrılmaz parçası yapıyor.