Eşlik: Kaynaştırma Öğrencileri İçin Eğitimli Gölge Öğretmen ve Haftalık BEP Raporu

Problem

Otizm, DEHB ya da öğrenme güçlüğü tanılı yüz binlerce çocuk genel sınıflarda kaynaştırma yoluyla okuyor. Birçoğu sınıfta bire bir desteğe ihtiyaç duyuyor ve MEB okulda "gölge öğretmen" bulunmasına izin veriyor; ancak masrafı aile karşılıyor ve bu işin bir standardı yok. Aileler gölge öğretmeni tanıdık tavsiyesiyle buluyor; kişinin özel eğitim bilgisi, çocukla çalışma yöntemi ve okulla ilişkisi tamamen şansa kalıyor. Gölge öğretmen ayrılınca çocuk sıfırdan başlıyor, sınıf öğretmeni ise çocuğun ilerlemesine dair düzenli bir bilgi alamıyor.

Çözüm

• Özel eğitim, psikoloji ve çocuk gelişimi mezunlarından seçilen adaylar 60 saatlik uygulamalı eğitimden (davranış yönetimi, uyarlama, kriz anı) geçer; adli sicil ve referans kontrolü yapılır.
• Her gölge öğretmen, haftalık vaka toplantısı yapan bir özel eğitim uzmanının süpervizyonunda çalışır; ayrılırsa yerine aynı dosyayı devralan yedek gelir.
• Gölge öğretmen gün sonunda 3 dakikalık sesli not bırakır; yapay zekâ bunu BEP hedeflerine göre kodlar, davranış olaylarını (öncül–davranış–sonuç) ayıklar ve haftalık ilerleme raporu hazırlar.
• Okul için hazır protokol: rol tanımı, sınıfta yerleşim, gizlilik taahhüdü ve okul idaresiyle iletişim şablonu.

Neden şimdi?

MEB’in açıkladığı verilere göre kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan öğrenci sayısı 2020’deki yaklaşık 318 binden 2024’te 375 binin üzerine çıktı. Tanı alan çocuk sayısı artarken okullardaki destek eğitim odaları ve özel eğitim öğretmeni sayısı aynı hızda artmıyor. Türkçe konuşma tanıma ve dil modelleri artık dağınık sesli notları uzmanın okuyabileceği yapılandırılmış rapora ucuzca dönüştürebiliyor.