Gece Nefesi: Uyku Apnesi İçin Evde Tarama ve Cihaz Uyum Programı

Problem

Obstrüktif uyku apnesi yaygın ama büyük ölçüde fark edilmeyen bir hastalık: Lancet Respiratory Medicine’de 2019’da yayımlanan küresel bir çalışma, dünyada yaklaşık 1 milyar yetişkinin uyku apnesi yaşadığını tahmin ediyor; Türkiye’de de toplumdaki farkındalığın düşük olduğu ve hastaların çoğunun tanı almadığı akademik çalışmalarda vurgulanıyor. Tedavi edilmeyen apne; trafik kazası, tansiyon, kalp ritim bozukluğu ve iş kazası riskini artırıyor. Uyku laboratuvarlarında sıra uzun; tanı alanların önemli bir kısmı da maskeye alışamayıp CPAP cihazını birkaç hafta içinde bırakıyor.

Çözüm

• Telefonla ön tarama: STOP-Bang anketi ve gece boyunca kaydedilen horlama seslerinin yapay zekâ ile analizi (tanı değil, risk skoru).
• Yüksek riskli kişiler anlaşmalı uyku merkezinin evde uyku testi cihazıyla ya da laboratuvarda test edilir; raporu uyku uzmanı hekim yazar.
• Tanı sonrası 90 günlük uyum programı: cihaz verisinin takibi, maske değişimi önerisi, uyku koçu görüşmeleri ve yan etki yönetimi.
• Kurumsal pano: işveren yalnızca anonim katılım ve risk oranlarını görür, bireysel sağlık verisini görmez.

Neden şimdi?

Giyilebilir cihazlar ve akıllı saatler uyku verisini herkesin gündemine taşıdı; insanlar horlama ve uyku kalitesini ölçmeye istekli. Lojistik ve toplu taşıma şirketleri sürücü yorgunluğuna bağlı kazaları azaltmak için yeni çözümler arıyor; Uzaktan Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği de tanı sonrası uzaktan takibe zemin sağlıyor.