Hatırat: Yöneticiler, Uzmanlar ve Aileler İçin Röportaja Dayalı Anı, Kurumsal Tarih ve Uzmanlık Kitabı Yazımı

Problem

Türkiye’de birinci kuşak kurucuların yönettiği binlerce aile şirketi, kuşak devrine hazırlanırken şirketin hikâyesini kaybediyor. Emekli bir hekimin, bir mühendisin ya da bir zanaatkârın otuz yıllık birikimi kayda geçmeden kayboluyor. Ailelerde büyükanne ve büyükbabaların göç, savaş, kuruluş hikâyeleri birkaç kuşak sonra kimse tarafından hatırlanmıyor. Bu insanların çoğu yazmak istiyor ama ne vakti ne de yazma alışkanlığı var; piyasadaki seçenekler ya pahalı ve dağınık “tanıdık yazar” işleri ya da kişiye hiç dokunmayan yapay zekâ şablonları.

Çözüm

• Hikâye haritası görüşmesi: İlk görüşmede kitabın türü (anı, kurumsal tarih, uzmanlık kitabı), okuru, bölüm planı ve görüşülecek kişiler belirlenir.
• Uzaktan röportaj serisi: 8–15 görüntülü görüşme kaydedilir; yapay zekâ ile yazıya dökülür, kronoloji ve kişi dizini otomatik çıkarılır.
• Gazeteci titizliğiyle doğrulama: Tarihler, yerler, kişiler ve rakamlar arşiv, belge ve ikinci tanıklarla kontrol edilir; doğrulanamayan anılar metinde böyle belirtilir.
• İki el ilkesi: Metni bir gölge yazar yazar, ayrı bir editör yapısal düzenleme ve son okuma yapar; anlatıcı her bölümü onaylar.
• Rafa kadar: Kapak, dizgi, ISBN ve bandrol işlemleri, az adetli baskı ya da e-kitap; aile ve kurum için özel baskı.

Kurucunun avantajı ve işleyiş

• Kurucu, yirmi yılı aşkın süre röportaj ve portre yazmış, ardından bir yayınevinde kurgu dışı kitap editörlüğü yapmış bir gazeteci: konuşturmayı, dinlemeyi, anlatıdaki boşluğu fark etmeyi ve söyleneni doğrulamayı biliyor.
• Haber doğrulama alışkanlığı, anı kitaplarında en sık görülen sorunu (yanlış tarih, karışan isim, üçüncü kişileri incitebilecek iddia) yayından önce çözüyor.
• İş akışı tamamen uzaktan: görüntülü görüşme, yapay zekâ ile döküm, ortak çalışma belgesi, bölüm bölüm onay; ekip Türkiye’nin farklı şehirlerinden çalışan serbest yazar ve editörlerden oluşur.
• Müşteriye aile şirketleri dernekleri, özel bankacılık birimleri, meslek odaları ve kurucunun yazdığı portre yazılarının okur kitlesi üzerinden ulaşılır.

Neden şimdi?

Ses kaydını yazıya döken ve kronoloji çıkaran yapay zekâ araçları, röportaja dayalı kitap yazımında en zahmetli ve pahalı adımı birkaç saate indirdi; bu da hizmeti üst gelir grubunun dışına, orta ölçekli şirketlere ve ailelere açılabilir hale getirdi. Birinci kuşak kurucuların devir sürecine girdiği bu yıllar, kurumsal hafızanın kayda geçirilmesi için kısa bir pencere sunuyor. Talebe göre baskı da az adetli aile ve kurum baskılarını ekonomik kılıyor.