Kadraj: Fotoğrafçı ve İllüstratörlerin Ortak Sahibi Olduğu, Rızası Belgeli Türkiye Görsel Arşivi ve Yapay Zekâ Veri Lisansı

Yabancı stok fotoğrafta olmayan Türkiye’yi, hakkı ve rızası belgeli olarak lisansla.

Aşama: Fikir#fotoğrafçılık#illüstrasyon#stok görsel#telif#veri lisansı#kooperatif#serbest çalışan

Genel bakış

Türkiye’deki serbest fotoğrafçı ve illüstratörlerin üretip ortak olduğu, her görselin model ve mülk izni, KVKK rızası ve kaynağı belgelenmiş yerel bir görsel arşivi. Markalara ve ajanslara abonelikle, yapay zekâ şirketlerine ise hakları temiz eğitim veri setleri olarak lisans verir; gelirin yarısından fazlası üreticilere döner.

Problem

Türk markaları ve ajanslar reklamlarında hâlâ yabancı stok fotoğraf kullanıyor: Türkiye’de geçmeyen mutfaklar, Türk ailesine benzemeyen yüzler, Anadolu’da olmayan sokaklar. Yerel ve özgün görsel isteyen ise ya pahalı bir çekim yaptırıyor ya da internetten bulduğu fotoğrafı izinsiz kullanıp telif ihtarı alıyor. Serbest çalışan fotoğrafçı ve illüstratörler ise küresel stok sitelerinde düşük paylarla, döviz ödemesi ve yoğun rekabet içinde kazanamıyor. Öte yandan yapay zekâ şirketleri, telif ve kişisel veri riskleri yüzünden kaynağı belli, izni alınmış veri arıyor; Türkiye’ye özgü, rızası belgeli görsel veri ise neredeyse yok.

Çözüm

Fotoğrafçı ve illüstratörler arşive katkı verir ve satış payına göre ortaklık birimi kazanır; yönetimde söz sahibi olurlar.
Her yüklemede yapay zekâ Türkçe etiketleri, açıklamayı ve konum bilgisini çıkarır; görseldeki her kişiyi model izin formuyla eşleştirir, izni olmayan yüz varsa yüklemeyi durdurur, yapay zekâyla üretilmiş ya da başka yerden alınmış görselleri yakalar.
Markalar ve ajanslar için abonelikli lisans: "bayram sofrası", "Karadeniz yaylası", "esnaf dükkânı" gibi aramalarda yalnızca Türkiye’de çekilmiş, hakları temiz görseller.
Yapay zekâ şirketleri için veri lisansı: kaynak, izin ve rıza kayıtları belgelenmiş, kullanım amacı sözleşmeyle sınırlanmış eğitim setleri.
Brife göre çekim: arşivde olmayan görsel için ağdaki en yakın fotoğrafçıya iş açılır; çekilen görsel hem müşteriye teslim edilir hem de üreticinin izniyle arşive girer.

Neden şimdi?

Reklamcılar Derneği ve Deloitte’un raporlarına göre Türkiye’de medya ve reklam yatırımlarının yaklaşık dörtte üçü artık dijital mecralarda; bu da sürekli yeni görsel ihtiyacı demek. Küresel stok şirketleri arşivlerini yapay zekâ şirketlerine lisanslayarak yeni bir gelir kalemi açtı; AB Yapay Zekâ Yasası genel amaçlı model sağlayıcılarından eğitim içeriklerinin özetini ve telif politikasını yayımlamalarını istiyor. Türk mevzuatında metin ve veri madenciliğine yönelik genel bir telif istisnası bulunmaması, izni belgelenmiş yerel verinin değerini daha da artırıyor.

İlk yorumu sen yaz.

Yorum yazmak için giriş yap ya da ücretsiz üye ol.