Karine: Haber Odaları İçin Türkçe Görsel ve Video Doğrulama, Deepfake Tespiti ve OSINT Eğitimi

Problem

Deprem, sel, seçim ya da büyük bir kaza anında haber odalarına dakikada onlarca görüntü düşüyor. Bunların bir kısmı yıllar önceki başka bir olaya, bir kısmı başka bir ülkeye ait; giderek artan bir kısmı ise yapay zekâyla üretilmiş. Büyük kanalların doğrulama ekipleri var, ama Türkiye’deki haber sitelerinin ve yerel yayın kuruluşlarının çoğunda bu işi yapan tek bir kişi bile yok. Mevcut ücretsiz araçlar dağınık, İngilizce ve teknik; yapay zekâ tespit hizmetleri ise kurumsal fiyatlı ve Türkçe sesi, Türkiye’nin yerlerini, tabelalarını, plakalarını tanımıyor. Yanlış görüntüyü yayınlayan site hem itibar kaybediyor hem de TCK 217/A kapsamında soruşturmayla karşılaşma riski taşıyor.

Çözüm

• Tek ekranda inceleme: Görüntü ya da bağlantı yüklenir; araç kareleri çıkarır, birden çok arama motorunda tersine görsel arama yapar, meta veriyi ve sıkıştırma izlerini okur, en eski kopyayı bulmaya çalışır.
• Yapay zekâ üretimi ve ses klonu sinyalleri: Birden fazla tespit modelinin sonucu tek bir "şüphe göstergesi" olarak gösterilir; araç kesin hüküm vermez, editöre neye bakması gerektiğini söyler.
• Türkiye bağlamı: Tabela, plaka, yer adı ve hava durumu ipuçlarını Türkiye haritası, geçmiş hava verisi ve daha önce doğrulanmış olay arşiviyle karşılaştıran yardımcı.
• Doğrulama kaydı: Her inceleme, hangi adımların atıldığını gösteren zaman damgalı bir kayıt üretir; editör yayın kararını ve gerekçesini buraya yazar, gerekirse haberin altına "nasıl doğruladık" notu olarak eklenir.
• OSINT eğitimi: Haber odalarına 2 günlük uygulamalı çevrim içi eğitim ve muhabirler için sertifikalı kendi hızında kurs.

Kurucunun avantajı ve işleyiş

• Kurucu, son dakika masasında yıllarca çalışmış ve doğrulama ekibi yönetmiş bir editör; aracın her adımı, gerçek bir yayın akışında editörün saniyeler içinde vermesi gereken karara göre tasarlanıyor.
• Türkiye’deki büyük olaylarda dolaşan sahte görüntülerin arşivini yıllardır tutuyor; bu arşiv ürünün yerel eşleştirme veritabanının çekirdeği.
• Eğitimler gerçek vakalar üzerinden canlı veriliyor; kurucunun haber odalarındaki kişisel ağı ilk müşterileri getiriyor, gazetecilik meslek örgütleri ve iletişim fakülteleri üzerinden yayılıyor.
• Ekip tamamen uzaktan çalışıyor; yazılım yapay zekâ destekli küçük bir ekiple geliştiriliyor, tespit modelleri lisanslı API’lerden ve açık kaynak modellerden birlikte besleniyor.

Neden şimdi?

Görüntü ve ses üreten yapay zekâ modelleri, birkaç saniyelik kaydı bile inandırıcı biçimde taklit edebilir hâle geldi. TÜİK’in süreli yayın istatistiklerine göre resmî ilan yayımlayabilen internet haber sitesi sayısı 2025’te yaklaşık 357’ye çıktı; bunların yanında binlerce yerel site ve YouTube haber kanalı var ve neredeyse hiçbirinin doğrulama bütçesi yok. MLSA’nın derlemesine göre TCK 217/A’nın yürürlüğe girdiği ilk iki yılda 4.000’i aşkın soruşturma açıldı; yanlış görüntü yayınlamak artık yalnızca itibar değil, hukuki risk de demek.