Koçan: Kestane ve Mısır Satıcıları İçin Kamerayla Ayıklanmış, Çentiklenmiş ve Porsiyonlanmış Sabah Tedariki

Problem

Kestane satıcısı ürününü çoğunlukla hal komisyoncusundan ya da tanıdık bir toptancıdan, ayıklanmamış çuvallar hâlinde alıyor. Çuvalın içinden kurtlu, küflü ve içi boş kestaneler çıkıyor; satıcı bunu ancak evde ya da tezgâhta tek tek bakarak ayırıyor ve önemli bir kısmını atıyor. Her kestaneyi bıçakla çentiklemek de saatler alıyor. Mısırda da benzer bir durum var: farklı tarlalardan gelen koçanların olgunluğu ve tadı değişken, soyma ve haşlamaya hazırlama işi sabahın erken saatlerini yiyor. Sonuç: satıcı için yüksek fire, müşteri için tutarsız ve bazen bozuk ürün.

Çözüm

• Bölgeden doğrudan alım: Kestanede Aydın, Bursa, Sinop, Kastamonu ve Bartın; mısırda Marmara ve Ege’deki tatlı mısır üreticileriyle sezonluk alım anlaşmaları.
• Kamerayla ayıklama: Bant üzerindeki kestaneler kamera ve yakın kızılötesi ışıkla taranır; yapay zekâ modeli kurt deliği, küf, çatlak ve içi boş meyveyi ayırır, kalanları boyuta göre kalibre eder.
• Tezgâha hazır işleme: Kestane makinede çentiklenir ve 1–5 kg’lık kasalara porsiyonlanır; mısır soyulur, olgunluğa göre ayrılır ve haşlamaya hazır şekilde paketlenir.
• Sabah teslim noktaları: Satıcıların yoğun olduğu semtlerde sabah 06.00–09.00 arası açık teslim noktaları; satıcı önceki akşam telefondan miktarını bildirir.
• Kalite güvencesi: Kasada çıkan bozuk ürün fotoğrafla bildirilirse bir sonraki teslimatta karşılığı verilir.
• Satış sonrası veri: Satıcıların bildirdiği satışlarla hava ve etkinlik takvimi birleştirilir; Koçan bir sonraki günün hazırlık miktarını planlar, artan ürün kestane unu ve hayvan yemi işletmelerine satılır.

Neden şimdi?

Haberlere yansıyan TÜİK verilerine göre Türkiye 2024’te yaklaşık 74 bin ton kestane üretti ve dünyada Çin’den sonra ilk sıralardaki üreticiler arasında yer alıyor; Alaplı’da kurulan kestane borsası da ürünün kalite ve fiyatına daha çok dikkat çekiyor. Hiperspektral ve kızılötesi kameraların, hazır görüntü işleme modellerinin ucuzlaması, eskiden yalnızca büyük fındık ve kuruyemiş fabrikalarının alabildiği ayıklama teknolojisini küçük bir tesise taşıyor. Enflasyon döneminde satıcının fireye tahammülü azaldı.