Maya: Küçük Mantar Üreticilerine Analizli Kompost, Partisi İzlenebilir Misel ve Verim Garantisi

Problem

Türkiye’de kompost üretimi birkaç bölgede, özellikle Korkuteli’ndeki büyük tesislerde toplanmış durumda; misel ise büyük ölçüde ithal. Kayseri’den Karadeniz’e kadar yayılan küçük üreticiler kompostu uzak mesafeden, analiz belgesi olmadan ve partiden partiye değişen kalitede alıyor. Kötü bir parti, bir odanın bütün sezonunu yakıyor ama sorunun kompostta mı, miselde mi, üreticide mi olduğunu kimse kanıtlayamıyor.

Çözüm

• Analizli kompost: Anlaşmalı kompost tesislerinden alınan her parti; nem, pH, azot, amonyak ve yoğunluk açısından ölçülür. Hedef aralığın dışındaki parti gönderilmez.
• İzlenebilir misel: Misel parti numarası ve üretim tarihiyle eşleştirilir; QR’lı parti kartında kompost ve misel bilgisi birlikte durur.
• Yapay zekâ ile verim tahmini: Parti analizi, taşıma süresi ve üreticinin basit sıcaklık–nem kaydedicisinden gelen veriyle her odanın beklenen verimi tahmin edilir; sapma görülünce ziraat mühendisi aranır.
• Verim garantisi: Üretici protokolü (kaydedici açık, sıcaklık aralığına uyuldu) izlediyse ve verim eşik değerin altında kaldıysa, bir sonraki partide fark kadar indirim yapılır.
• Küçük parti ve bölgesel depo: 1–5 tonluk siparişler için bölgesel aktarma depoları ve soğuk zincirli taşıma.

Neden şimdi?

Tarım ve Orman Bakanlığı’na göre kültür mantarı üretimi 2015’te yaklaşık 39 bin tondan 2024’te yaklaşık 75 bin tona çıktı; Antalya dışında Ankara, Isparta, Konya ve Afyonkarahisar gibi illerde üretici sayısı artıyor. Bakanlık 81 ilde mantar işletmelerine yüzde 50 hibe, TKDK yüzde 65’e varan hibe veriyor; yeni giren küçük üreticinin en büyük riski deneyimsizlik ve tutarsız girdi.