Medyan: Akademisyen, STK ve KOBİ’ler İçin Online Anket Tasarımı, Örneklem, İstatistik Analizi ve Şeffaf Yöntem Raporu

Problem

Türkiye’de akademisyenler, lisansüstü öğrenciler, STK’lar ve KOBİ’ler çok sayıda anket yapıyor; ama ölçek uyarlaması, örneklem büyüklüğü, soru yanlılığı ve uygun istatistik testi gibi konularda destek bulmak zor. Sonuç: düşük yanıt oranı, geçerliği sorgulanan ölçekler, yanlış test seçimi ve hakem ya da bağışçı karşısında savunulamayan bulgular. Piyasadaki seçenekler ya pahalı araştırma şirketleri ya da yöntemi belgelemeyen, etik sınırı belirsiz serbest “analiz yapılır” ilanları.

Çözüm

• Araştırma tasarımı görüşmesi: araştırma sorusu, hipotezler, değişkenler ve uygun ölçeklerin seçimi; geçerlik ve güvenirlik kanıtı olan ölçeklere yönlendirme.
• Örneklem hesabı ve ulaşım planı: hedef kitleye göre güç analizi, kota planı ve yanıt oranını artıracak davet akışı.
• Veri toplama: KVKK’ya uygun aydınlatma ve onay ekranıyla kurulan çevrim içi anket, dikkat kontrol soruları ve kalitesiz yanıt ayıklama.
• Analiz: betimsel istatistik, güvenirlik, faktör analizi, regresyon ve uygun testler; tüm adımlar R ya da Python koduyla tekrar üretilebilir.
• Teslim: tablolar, grafikler ve “hangi test, neden, hangi varsayımla” sorularını yanıtlayan yöntem raporu; yapay zekâ açık uçlu yanıtların ilk kodlamasını yapar, analist doğrular.
• Etik çizgi açık: tez bölümü, makale metni ya da yorum yazılmaz; uydurma veri ya da satın alınmış katılımcı kullanılmaz.

Evden nasıl yürür?

• Tüm görüşmeler görüntülü yapılır; anketler bulut tabanlı anket aracında kurulur, veriler şifreli ortamda tutulur.
• Ekip evden çalışan istatistikçi ve araştırma yöntemi uzmanlarından oluşur; yoğun dönemlerde uzaktan çalışan serbest istatistikçi ağı devreye girer.
• Müşteri kazanımı üniversite araştırma toplulukları, STK ağları, akademik webinarlar ve yöntem üzerine ücretsiz içeriklerle yapılır.
• Teslim analiz dosyası, kod, tablo ve yöntem raporu olarak dijital yapılır; sonuçlar 1 saatlik çevrim içi oturumda açıklanır.

Neden şimdi?

YÖK verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 187 bin öğretim elemanı ve 6,7 milyon yükseköğretim öğrencisi bulunuyor; lisansüstü tezlerin ve yayınların önemli kısmı anket verisine dayanıyor. Etik kurul onayı, veri paylaşımı ve tekrar üretilebilirlik beklentisi yükseldi; yayın etiği ihlallerine yönelik denetim sertleşti. STK’lar bağışçılara etki ölçümü, KOBİ’ler müşteri ve çalışan memnuniyeti verisi sunmak zorunda. Yapay zekâ açık uçlu yanıtların kodlanmasını ve rutin analizi hızlandırarak bu hizmeti küçük bir ekiple uygun fiyata sunmayı mümkün kılıyor.