Öncül: KOBİ’ler ve Bağımsız Mucitler İçin Sabit Fiyatlı Önceki Teknik ve Serbestlik (FTO) Taraması

Problem

TÜRKPATENT verilerine göre 2024’te yerli patent başvuruları ilk kez 10 bini aştı; ama başvuruların önemli kısmı daha önce dünyada açıklanmış bir tekniğe takılıp yenilik şartını karşılayamıyor. Bağımsız mucit ve küçük üretici, başvuru ve vekil ücretlerine yüz binlerce lira harcadıktan sonra araştırma raporunda bunu öğreniyor. Tersi de geçerli: ihracata hazırlanan KOBİ, hedef pazarda yürürlükte olan bir patenti ihlal ettiğini ancak ihtarname geldiğinde fark ediyor. Profesyonel önceki teknik ve serbestlik taramaları büyük vekil bürolarında pahalı ve yavaş; ücretsiz veri tabanlarında ise doğru arama yapmak uzmanlık istiyor.

Çözüm

• Buluş tanımı: Müşteri çizim, kısa açıklama ve varsa prototip videosunu yükler; analist görüntülü görüşmeyle buluşun temel özelliklerini çıkarır.
• Yapay zekâ destekli arama: Anlamsal arama ve sınıflandırma (IPC/CPC) önerileriyle EPO, WIPO, USPTO ve TÜRKPATENT veri tabanları ile bilimsel yayınlar taranır; yabancı dildeki dokümanlar otomatik özetlenir.
• Analist değerlendirmesi: Patent analisti en yakın dokümanları özellik karşılaştırma tablosuyla (claim chart) değerlendirir.
• Raporlar: Önceki teknik raporu (yenilik ve buluş basamağı göstergesi), serbestlik taraması (hedef ülkelerde yürürlükteki ilgili patentler, koruma süreleri) ve “etrafından dolaşma” tasarım önerileri.
• Yönlendirme: Başvuru, itiraz ya da hukuki görüş gereken durumlarda müşteri bağımsız patent vekili ve avukatlara yönlendirilir; Öncül vekillik yapmaz.

Evden nasıl yürür?

• Sipariş, gizlilik sözleşmesi, belge alışverişi ve sunum tamamen çevrim içi; müşteri hiç ziyaret edilmez.
• Analistler evden, lisanslı ve açık patent veri tabanları üzerinde çalışır; yapay zekâ ilk taramayı yapar, analist doğrular.
• Teknik alanlara göre (makine, elektronik, kimya, gıda) evden çalışan serbest mühendis-analist ağına iş dağıtılır.
• Müşteriler teknoparklar, üniversite TTO’ları, KOSGEB destekli girişimciler ve küçük vekil bürolarıyla yapılan iş birlikleri üzerinden gelir.

Neden şimdi?

Yerli patent başvurularındaki rekor artış, başvuru öncesi araştırmaya olan ihtiyacı büyütüyor. İhracat yapan KOBİ’ler hedef pazarlarda fikri mülkiyet ihlali iddialarıyla daha sık karşılaşıyor. Anlamsal arama ve çok dilli özetleme yapan yapay zekâ, bir analistin günlerce süren taramasını saatlere indirerek hizmeti mucidin ödeyebileceği sabit fiyata taşıyor.