Ortayol: Zorunlu Arabuluculukta Dosya, Süre, Tutanak ve İşçilik Alacağı Hesabını Tek Ekranda Yürüten Arabulucu Yazılımı

Problem

İş, ticari, tüketici ve 2023’ten bu yana kira, kat mülkiyeti ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu. Dosyalar adliyedeki arabuluculuk bürolarından listeye göre dağıtılıyor; yoğun çalışan bir arabulucu ayda onlarca, bazen yüzlerce dosya yürütüyor. Buna karşın çoğu arabulucunun elinde UYAP Arabulucu Portalı’ndaki temel kayıt ekranı, bir Excel tablosu ve telefon rehberi var: - Karşı tarafa ulaşmak, şirketin yetkilisini ve avukatını bulmak, dört kişinin ortak boş saatini ayarlamak günler sürüyor. - İş uyuşmazlıklarında üç haftalık süre (zorunlu hallerde bir hafta uzatma) kaçırıldığında dosya anlaşamamayla kapanıyor; arabulucu da itibar ve ücret kaybediyor. - İşçi tarafının talebi çoğu zaman "ne kadar alacağım var?" sorusuna dayanıyor; kıdem tavanı, ihbar süresi, fazla mesai ve yıllık izin hesabını her dosyada elle yapmak hem yorucu hem hataya açık. - Anlaşma tutanağının icra edilebilirlik şerhi alabilecek açıklıkta yazılması gerekiyor; eksik ya da muğlak yazılan tutanak sonradan yeni uyuşmazlık doğuruyor.

Çözüm

• Dosya ve süre paneli: Portaldan alınan dosya bilgisi tek tıkla aktarılır; uyuşmazlık türüne göre yasal süre, uzatma hakkı ve kalan gün otomatik sayılır, yaklaşan süreler kırmızıya döner.
• Taraf davet ve ortak takvim: Taraflara ve vekillere SMS ve e-posta ile kişisel bağlantı gider; herkes uygun saatini işaretler, sistem ortak saati önerir. Görüntülü görüşme odası ve ayrı oturum (kokus) odaları hazır gelir.
• İşçilik alacağı hesaplayıcı: Bordro ve SGK hizmet dökümü yüklendiğinde yapay zekâ ücret kalemlerini okur; güncel kıdem tazminatı tavanı ile kıdem, ihbar, yıllık izin ve fazla mesai için şeffaf, satır satır açıklanan bir hesap tablosu üretir. Arabulucu tabloyu iki tarafa da aynı şekilde gösterebilir.
• Tutanak taslağı: Arabulucunun kendi kısa notlarından (görüşme kaydı alınmaz) anlaşma, kısmi anlaşma ya da anlaşamama tutanağı taslağı çıkar; ödeme tarihi, IBAN, temerrüt ve feragat maddeleri eksikse uyarır.
• Ücret ve masraf: Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi’ne göre ücret, taraf sayısına göre paylaşım ve anlaşamama halinde Bakanlık bütçesinden ödenecek kısım hesaplanır; makbuz ve dosya kapanış raporu hazırlanır.

Neden şimdi?

Adalet Bakanlığı açıklamalarına göre arabuluculukla anlaşma sağlanan dosya sayısı 4 milyonu aştı ve kira, kat mülkiyeti gibi yeni alanların eklenmesiyle dosya hacmi büyümeye devam ediyor. Sicilde on binlerce arabulucu var ve meslek giderek tam zamanlı bir işe dönüşüyor. Büyük dil modelleri artık bordro okuma, hesap açıklama ve tutanak taslaklama gibi işleri küçük bir ekibin kurabileceği maliyete indirdi.