Rumi: Çini, Kilim, Ebru ve Tezhip Motiflerinin Özgün Çizimle Yorumlandığı, Ticari Lisansı Net Vektör ve Desen Kütüphanesi

Problem

Türk motifi isteyen marka, yayınevi ya da ambalaj tasarımcısı bugün iki kötü seçenekle karşı karşıya: Küresel stok sitelerinde “Ottoman pattern” diye satılan, çoğu zaman Fas, İran ve Hint motifleriyle karışmış, kaynağı belirsiz dosyalar ya da internetten indirilmiş, telifi kime ait olduğu bilinmeyen görseller. Müze ve eser fotoğraflarından izinsiz türetilen motifler hukuki risk taşıyor; yapay zekâyla üretilen “Türk deseni” görselleri ise hem anlamsız hem de telif açısından belirsiz. Tekstil, ambalaj, turizm ve hediyelik ürün üreticileri doğru, özgün ve ticari kullanımı net motif bulamıyor.

Çözüm

• Çini, kilim, ebru, tezhip ve hat bezemelerinden derlenen motiflerin, sanat tarihi danışmanının kaynak kontrolünden geçerek tasarımcılarca sıfırdan vektör olarak çizilmesi.
• Her motif için ekiye hazır desen, çerçeve, köşe, şerit ve ikon sürümleri; AI, SVG, EPS ve baskıya hazır PDF; tekstil için tekrarlı (repeat) dosyalar.
• Her motifin “künyesi”: adı, kaynağı (dönem, sanat dalı), anlamı ve yanlış kullanım uyarıları (ör. hat bezemesinde kutsal metin içeren unsurlar).
• Lisans kademeleri kullanım alanına göre: dijital ve yayın, ambalaj ve baskı, ürün üzerinde satış (tekstil, hediyelik), münhasır kurumsal lisans.
• Yapay zekâ yalnızca arama ve renklendirme yardımcısı: “mavi-turkuaz, sade, ambalaj şeridi” gibi doğal dille arama ve markanın renklerine göre palet önerisi; motifin kendisi insan çizimi.

Kurucunun avantajı ve online işleyiş

• Dergi kapaklarında ve özel sayılarda bezeme, çerçeve ve sayfa süsü kullanmış bir grafiker, motifin sayfada ve ambalajda nasıl “nefes alacağını” bilir; dosyalar bu kullanım düşünülerek hazırlanır.
• Editörlük tecrübesi her motifin kaynağını ve anlatısını doğru yazmayı sağlar; künyeler kütüphanenin farkı olur.
• İş akışı evden: araştırma kaynakları yayımlanmış kataloglar ve kamuya açık koleksiyonlar; çizim Illustrator’da, desen testi otomatik betiklerle; satış kütüphanenin kendi sitesinde.
• Müşteriye ulaşım: ambalaj ve tekstil tasarımcılarına ücretsiz başlangıç paketi, Pinterest ve Behance’te motif hikâyeleri, turizm ve hediyelik ürün üreticilerine doğrudan e-posta.
• Çizerler uzaktan çalışan serbest illüstratörler; her eserin mali haklarının devri yazılı sözleşmeyle alınır, satıştan pay modeliyle çalışmak isteyenlere telif payı verilir.

Neden şimdi?

Kültür ve Turizm Bakanlığı’na göre Türkiye, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listelerinde 32 unsurla dünyada ikinci sırada; ebru ve tezhip sanatı da bu listede. Yerli markalar ambalaj ve ürünlerinde yerel kimliği daha çok kullanıyor. Yapay zekâ görselleri yaygınlaştıkça kaynağı belli, insan çizimi ve lisansı temiz dosyaların değeri artıyor.