Sonda: Yeni Tedarikçi, Distribütör ve Ortaklar İçin Açık Kaynaklardan 72 Saatte Ön İnceleme Raporu

Problem

Bir KOBİ yeni bir yurt içi tedarikçiye avans gönderirken, yurt dışında bir distribütörle münhasırlık sözleşmesi imzalarken ya da bir ortakla şirket kurarken karşı tarafı çoğu zaman yalnızca web sitesinden ve birkaç telefon görüşmesinden tanıyor. Sık unvan değiştiren, ortakları başka iflas etmiş şirketlerde görünen, kamu ihalelerinden yasaklanmış ya da yaptırım listesindeki bir kişiyle bağlantılı firmalar sonradan ortaya çıkıyor. Büyük şirketler bu incelemeyi hukuk ve denetim firmalarına binlerce dolara yaptırırken KOBİ’nin elinde ne bütçe ne de yöntem var. Kredi bürosu raporları ise ödeme geçmişini gösteriyor, firmanın kim olduğunu anlatmıyor.

Çözüm

• Sipariş: Müşteri firmanın unvanını, vergi numarasını ya da yabancı firmanın ülke sicil numarasını girer, ilişki türünü seçer (tedarikçi, bayi, ortak).
• Açık kaynak taraması: Ticaret Sicili Gazetesi ilanları (kuruluş, unvan ve adres değişikliği, ortak ve yönetici değişiklikleri, sermaye hareketleri), EKAP yasaklılar sorgusu, Rekabet Kurumu ve diğer kurum kararları, yayımlanmış yargı kararları, yurt dışı sicilleri ve BM, AB, ABD yaptırım listeleri ile Türkçe ve yabancı medya arşivi taranır.
• Yapay zekâ ve analist: Dil modeli bulguları zaman çizelgesine ve ilişki haritasına döker, isim benzerliklerini ayıklar; analist her kırmızı bayrağı kaynağıyla doğrular ve yorumlar.
• Rapor: Tek sayfalık özet karar kartı, ayrıntılı bulgular, kaynak bağlantıları ve sözleşmede alınabilecek önlemler (teminat, avans oranı, fesih maddesi) önerisi.

Evden nasıl yürür?

• Sipariş, ödeme ve teslim tamamen web paneli üzerinden; müşteriyle temas e-posta ve görüntülü görüşmeyle.
• Analistler evden, yalnızca herkese açık kaynaklar ve lisanslı veri sağlayıcılarla çalışır; saha ziyareti, gizli takip ya da kişi sorgulama yapılmaz.
• Yabancı ülke incelemeleri, o ülkenin dilini bilen uzaktan çalışan serbest analistlere iş başına verilir.
• Müşteri ediniminde ihracatçı birlikleri, SMMM büroları ve ticari avukatlarla yönlendirme anlaşmaları kullanılır.

Neden şimdi?

Yüksek enflasyon ve sıkı kredi ortamında tedarikçiye avans vermek ve vadeli satış yapmak her zamankinden riskli; dolandırıcılık ve paravan şirket haberleri artıyor. İhracatçılar yeni pazarlarda distribütör ararken yaptırım listeleri ve kara para mevzuatı nedeniyle karşı tarafı belgelemek zorunda. Dağınık kamu kaynaklarını okuyup özetlemek yapay zekâyla saatler değil dakikalar alıyor; bu da kurumsal düzeydeki incelemeyi KOBİ fiyatına indiriyor.