Temas: İlk Kez Lens Kullananlar İçin Kamerayla Kontrol Edilen Uygulamalı Lens Hijyeni Eğitimi ve Lens Ehliyeti

Problem

Kontakt lensle ilgili ciddi göz enfeksiyonlarının, özellikle akantamoeba keratiti gibi tedavisi zor tabloların başlıca nedeni hijyen hataları: lensi musluk suyuyla durulamak, solüsyonu tazelemeden üstüne eklemek, kabı aylarca değiştirmemek, lensle uyumak. Türkiye’den yayımlanan klinik çalışmalarda da lens ve lens kabı kaynaklı vakalar düzenli olarak bildiriliyor. Yeni kullanıcıya eğitim çoğu zaman mağazada birkaç dakikalık sözlü anlatımdan ibaret; kimse kişinin evde gerçekten doğru yapıp yapmadığını bilmiyor. Renkli ve kozmetik lens kullanan gençlerde bu açık daha da büyük.

Çözüm

• Kamerayla kontrol edilen adımlar: Kullanıcı telefonu lavaboya yaslar; görüntü işleme modeli el yıkama süresini, ellerin kurulanmasını, lensin parmak ucunda ters dönüp dönmediğini, kabın boşaltılıp ovalanıp ters kurutulmasını kontrol eder, eksik adımı anında söyler. Yüz ve göz görüntüsü kaydedilmez, analiz cihazda yapılır.
• Lens ehliyeti: Tüm adımlar art arda üç gün doğru yapılınca dijital ehliyet verilir; optisyen panosunda müşterinin eğitimi tamamladığı görünür.
• İlk 90 gün tekrar görevleri: Kap değiştirme günü, solüsyon tazeleme, “lensle uyuma” ve “duşta lens” gibi riskli davranışlar için kısa hatırlatma ve 30 saniyelik kamera kontrolleri.
• Kırmızı bayrak yönlendirmesi: Kızarıklık, ağrı ya da bulanık görme bildiren kullanıcıya lensi çıkarıp göz hekimine başvurması söylenir; teşhis konmaz.
• Kurumsal panel: Lens markaları ve optisyenler eğitim tamamlama, bırakma ve hata türlerini anonim ve toplu olarak görür.

Neden şimdi?

3 Temmuz 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği değişikliğiyle kontakt lensin, TİTCK izni olan optisyenlik müesseselerinin internet sitelerinden reçeteyle satılmasının önü açıldı. Lens satışı yüz yüze temastan çıkıp internete taşındıkça, mağazadaki birkaç dakikalık eğitim de ortadan kalkıyor; satıcının “bu müşteri eğitildi” diyebileceği ölçülebilir bir kanıta ihtiyacı doğuyor. Telefonda çalışan küçük görüntü işleme modelleri de bu kontrolü sunucuya görüntü göndermeden yapmayı mümkün kıldı.