Temkin: Haber Siteleri, YouTube Yayıncıları ve Gazeteciler İçin Avukat Ağı ve Yapay Zekâ Ön Taramalı Yayın Öncesi Hukuki Risk Okuması

Problem

Bir yolsuzluk iddiası, bir kamu görevlisi hakkındaki haber ya da bir şirketi eleştiren video yayınlandıktan sonra gelen tazminat davası, erişim engeli kararı ya da TCK 217/A soruşturması küçük bir yayın kuruluşunu ya da bağımsız gazeteciyi bitirebiliyor. Büyük medya kuruluşlarının hukuk müşavirleri var; yerel haber siteleri, bağımsız gazeteciler ve YouTube yayıncılarının ise yoktur. Avukata yayın öncesi metin okutmak hem pahalı hem yavaş; haber çoğu zaman gece yayına giriyor. Sonuçta ya riskli cümle yayına çıkıyor ya da kamu yararı taşıyan haber korku yüzünden hiç yapılmıyor.

Çözüm

• Yapay zekâ ön tarama: Metin ya da video senaryosu yüklenir; araç kişilik haklarına saldırı sayılabilecek ifadeleri, kesin hüküm kuran cümleleri, kaynağı belirsiz iddiaları, kimlik ifşası ve gizlilik riski olan bilgileri işaretler, yanına kamu yararı ve habere konu kişiye cevap hakkı verilip verilmediği sorusunu ekler.
• Avukat okuması: Medya hukukunda deneyimli bir avukat işaretli metni okur, hangi cümlenin nasıl değiştirilmesi gerektiğini ve yayının genel riskini yazılı olarak bildirir. Standart süre 24 saat, acil okuma 3 saat.
• Editör düzeltme önerisi: Kurucunun editörlük ekibi, avukat görüşüne uygun ama haberin özünü ve gücünü koruyan alternatif cümleler önerir.
• Yayın sonrası dosya: Okumanın kaydı, kullanılan belgeler ve cevap hakkı yazışmaları tek dosyada saklanır; dava ya da soruşturmada iyi niyet ve özen yükümlülüğünün kanıtı olarak kullanılabilir.

Kurucunun avantajı ve işleyiş

• Kurucu, uzun yıllar haber müdürlüğü yapmış ve dava sürecini yaşamış bir gazeteci: hangi cümlenin dava getirdiğini, hangi haberin kamu yararı savunmasıyla ayakta kaldığını deneyimle biliyor.
• Editörlük becerisi hizmetin farkı: avukat yalnızca "riskli" demekle kalmıyor, editör haberi öldürmeden güvenli hâle getiren yazımı öneriyor.
• İş akışı uzaktan: yayıncı metni platforma yükler, ön tarama dakikalar içinde biter, sıradaki avukat okumayı üstlenir; avukatlar ve editörler evden çalışır.
• Müşteriye ulaşım, gazetecilik meslek örgütleri, yerel basın cemiyetleri, YouTube haber kanalları ve kurucunun kişisel ağı üzerinden; gazetecilik okullarına öğrenci indirimi.

Neden şimdi?

7418 sayılı Kanun’la getirilen TCK 217/A sonrasında MLSA’nın derlemesine göre ilk iki yılda 4.000’i aşkın soruşturma açıldı. İFÖD’ün EngelliWeb raporlarına göre yalnızca 2023’te 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi gerekçe gösterilerek binlerce haber bağlantısı erişime engellendi. Haberin bir bölümü artık YouTube’da, hukuk desteği olmayan bağımsız gazeteciler tarafından yapılıyor. Dil modelleri, yüzlerce sayfalık içtihat ve mevzuatı tarayıp riskli cümleyi işaretleyebilecek düzeye geldi; bu da avukatın okuma süresini ve maliyetini ciddi biçimde düşürüyor.