Usare: Gül ve Lavanta Damıtma Tesislerinin Posasını ve Posa Suyunu Sezon İçinde Alıp Kozmetik ve Gıda Hammaddesine Çeviren Değerlendirme Tesisi

Problem

Yağ gülü ve lavanta damıtması çok büyük miktarda yan ürün üretiyor. Akademik çalışmalara göre Göller Bölgesi’ndeki gül işleme tesislerinden her yıl yaklaşık 30 bin ton posa ve posa suyu çıkıyor; bunun büyük kısmı ya araziye seriliyor ya da su kaynaklarına deşarj ediliyor ve sezon boyunca koku ve kirlilik şikâyetlerine yol açıyor. Oysa aynı çalışmalar posa suyunun fenolik madde içeriğinin gül suyundan bile zengin olduğunu gösteriyor. Sorun teknik bilgi değil, lojistik: posa birkaç gün içinde bozuluyor, sezon sadece birkaç hafta sürüyor ve her damıtıcı tek başına kurutma ya da konsantrasyon yatırımı yapamıyor.

Çözüm

• Sezon içi alım: Usare, hasat döneminde anlaşmalı damıtma tesislerinden posa ve posa suyunu kapalı tanker ve konteynerlerle günlük olarak toplar; tesis bunun için mevcut bertaraf maliyetinden düşük bir bedel öder.
• Hızlı stabilizasyon: Posa, bant kurutucuda düşük sıcaklıkta kurutulup öğütülür; posa suyu süzülüp vakumlu evaporatörde konsantre edilir. Böylece ürün bozulmadan yıl boyu işlenebilir hâle gelir.
• Hammadde hatları: Kozmetik markaları için standart fenolik içerikli gül posası ekstraktı ve konsantre posa suyu, sabun ve peeling üreticileri için öğütülmüş posa tozu, kalan lifli kısım için kompost ve kâğıt hamuru gibi düşük değerli kullanımlar.
• Parti kartı: Her parti için hangi tesisten, hangi gün geldiği, analiz sonuçları ve sağlanan atık azaltımı tek sayfada; markalar ürünlerinde “yeniden değerlendirilmiş içerik” iddiasını belgelendirebilir.

Neden şimdi?

Kozmetik dünyasında yan ürün ve atıktan elde edilen “upcycled” bileşenler hızla büyüyen bir kategori; büyük kozmetik grupları sürdürülebilirlik hedefleri nedeniyle bu tür bileşen arıyor. Öte yandan çevre denetimleri sıkılaştıkça damıtma tesisleri için posanın kontrolsüz bırakılması giderek riskli ve pahalı hâle geliyor.