Vardiya: Taksi Plakası Sahibi ile Şoför Arasında Yazılı Kontak Anlaşması, Otomatik Hasılat Bölüşümü ve Şoför Sicili

Problem

Büyükşehirlerde taksilerin büyük kısmı plaka sahibinin değil, aracı vardiyayla kiralayan şoförlerin elinde dönüyor. EY’nin 2025 raporuna göre İstanbul’da yaklaşık 20 bin taksiye karşılık 41 bin civarında şoför var. Plaka sahibi ile şoför arasındaki "kontak parası" ilişkisi çoğu zaman sözlü, nakit ve senede dayalı. Plaka sahibi parasını her gün kovalamak, şoför ise tek kötü günde borca düşmek zorunda kalıyor. Vardiya devrinde çizik, yakıt ve kilometre tartışması bitmiyor; düzenli ödeyen iyi şoförün bunu kanıtlayacak hiçbir belgesi yok, her yeni plaka sahibine yeniden senet ve depozito veriyor.

Çözüm

• Plaka sahibi ve şoför uygulamada yazılı kontak anlaşması yapar: vardiya saatleri, günlük bedel, yakıt ve bakım payı, izin günleri.
• Kartla alınan yolculuk ücretleri lisanslı ödeme kuruluşu iş birliğiyle toplanır; gün sonunda kontak bedeli plaka sahibine, kalanı şoföre aynı gece aktarılır. Nakit ağırlıklı günlerde eksik kalan kısım şoförün telefonundan tek dokunuşla ödenir.
• Vardiya devrinde araç dört yönden fotoğraflanır, kilometre ve yakıt seviyesi kaydedilir; yapay zekâ yeni hasarı önceki fotoğrafla karşılaştırıp işaretler.
• Şoför sicili: ödeme düzeni, vardiya devamlılığı ve hasar geçmişi şoförün izniyle yeni plaka sahibine gösterilebilen bir karneye dönüşür; plaka sahipleri boş vardiyaları sicilli şoförlerle doldurabilir.
• Plaka sahibi paneli: birden çok plaka için günlük tahsilat, gecikme ve araç durumu tek ekranda.

Neden şimdi?

Taksilerde kartla ödeme yaygınlaştı ve belediyeler taksilerde POS cihazını giderek zorunlu tutuyor; hasılatın önemli bir kısmı artık zaten dijital. Plaka fiyatlarının milyonlarca liraya çıktığı ve İBB ihalelerinde 29 yıllık plaka kullanım haklarının satıldığı bir dönemde plaka sahipleri yatırımlarının getirisini düzenli ve kayıtlı görmek istiyor; şoförler de borç ve senet yükünden kurtulmanın yolunu arıyor.