Virgül: Kurumlar İçin Türkçe Yazım, İmla ve Kurum Üslup Kılavuzuna Uyumu Denetleyen Yazı Denetimi Yazılımı

Problem

Kurumlar görsel kimliklerini milimetrik kurallara bağlarken metinlerini her çalışanın kendi alışkanlığına bırakıyor. Aynı bankanın bir mektubunda “siz”, diğerinde “sen” diye hitap ediliyor; bir duyuruda “bir çok”, diğerinde “birçok” yazıyor; ürün adı üç farklı biçimde geçiyor. Genel yazım denetleyicileri Türkçenin eklemeli yapısında ve kurum terminolojisinde zayıf kalıyor, kurum üslup kılavuzu ise genellikle kimsenin açmadığı bir PDF olarak duruyor. Yanlış yazılmış bir basın bülteni ya da müşteri mektubu kurumun güvenilirliğini doğrudan zedeliyor.

Çözüm

• Türkçe yazım ve noktalama denetimi: Bitişik-ayrı yazılan sözcükler, “de/da”, “ki”, büyük harf, kısaltma ve sayıların yazımı, tırnak ve kesme işareti kuralları Türkçe morfolojiye göre denetlenir.
• Kurum üslup kılavuzu motoru: Kurumun tercih ettiği hitap, terimler, yasaklı ifadeler, yabancı sözcük karşılıkları ve marka adlarının yazımı kurallara dönüştürülür; ihlaller gerekçesiyle gösterilir.
• Her yerde çalışır: Word ve Google Dokümanlar eklentisi, tarayıcı uzantısı, içerik yönetim sistemi ve e-posta için API.
• Yapay zekâ ile öneri, kuralla karar: Dil modeli düzeltme önerisini yazar, ama hangi kuralın ihlal edildiğini belirleyen deterministik kural katmanıdır; kurum, hangi önerilerin otomatik uygulanacağını seçer.
• Yönetici panosu: Birim bazında hata yoğunluğu, en sık ihlal edilen kurallar ve kılavuzun güncellenmesi gereken başlıklar.

Kurucunun avantajı ve işleyiş

• Kurucu, ulusal bir gazetede ve haber ajansında yıllarca yazı işleri ve düzelti masasında çalışmış, gazetenin iç üslup kılavuzunu güncelleyen bir editör; Türkçe yazımda en sık yapılan hataları ve kurumlarda bu hataların neden tekrarlandığını biliyor.
• Haber merkezlerindeki “stil kitabı” disiplini, yazılımın kural kütüphanesine dönüşüyor: ilk 1.500 kural kurucunun düzelti notlarından derlenir.
• Kurumsal müşteride iş akışı: kurumun mevcut metinlerinden örnek alınır, kurucu ve bir dil uzmanı uzaktan kılavuz atölyesi yapar, kurallar yazılıma girilir, ekip eklentiyi kurar.
• Müşteriye kurumsal iletişim ve kurumsal yayın yöneticileri üzerinden ulaşılır; kurucunun basın bülteni alan iletişimci ağı ilk satış kanalıdır.
• Ekip tamamen uzaktan çalışır; kurulum ve atölyeler görüntülü toplantıyla yapılır.

Neden şimdi?

TÜİK’e göre yapay zekâ kullanan girişimlerin oranı 2021’de yaklaşık %2,7 iken 2025’te %7,5’e çıktı ve en yaygın kullanım alanı pazarlama ve satış oldu. Kurumlarda yazılan metin miktarı hızla artarken, bu metinleri kurumun diline ve Türkçenin kurallarına uydurmak için ölçeklenebilir bir denetim katmanı gerekiyor. Büyük dil modelleri artık Türkçe düzeltme önerisini makul maliyetle üretebiliyor; doğru kural katmanıyla birleşince bu iş küçük bir ekiple ürünleşebiliyor.