Yakamoz: Kıyı Belediyeleri ve Oteller İçin Uydu, Kıyı Sensörü ve Fotoğraf Bildirimiyle Müsilaj, Denizanası ve Deniz Suyu Kalitesi Tahmini

Problem

2021’de Marmara Denizi’ni kaplayan müsilaj, kıyı turizminin ve balıkçılığın ne kadar hazırlıksız yakalanabileceğini gösterdi. Doğu Akdeniz’de ise Kızıldeniz kökenli Rhopilema nomadica gibi istilacı denizanaları, TÜDAV ve akademisyenlerin uyarılarına göre özellikle Antalya, Mersin ve Adana kıyılarında yaz aylarında yoğunlaşıyor; yakıcı türler plajı bir anda boşaltabiliyor.

Sağlık Bakanlığı yüzme alanlarında yaklaşık 15 günde bir numune alıp sonuçları yayımlıyor; bu, mikrobiyolojik kalite için önemli ama geriye dönük bir ölçüm. Belediye ve otel ise ertesi gün sahile ne geleceğini bilmiyor: denizanası sürüsü, müsilaj lekesi ya da yağmur sonrası bulanık su çoğu zaman misafir şikâyetiyle fark ediliyor. Hazırlıksız yakalanan plaj, bayrak ve itibar kaybediyor.

Çözüm

• Veri birleştirme: Açık uydu verileri (klorofil, yüzey sıcaklığı, bulanıklık), deniz akıntısı ve rüzgâr tahmini, yağış ve dere ağzı verisi plaj bazında tek modelde toplanır.
• Kıyı sensörleri: İskele ve şamandıralara takılan düşük maliyetli sensörler sıcaklık, bulanıklık ve klorofili sürekli ölçer; uydunun göremediği kıyı şeridini tamamlar.
• Fotoğraf bildirimi: Cankurtaranlar, plaj görevlileri, balıkçılar ve misafirler fotoğraf yükler; yapay zekâ denizanası türünü ve müsilaj belirtisini tanır, konumla birlikte modele ekler.
• Plaj bazlı tahmin: Her plaj için 1–3 günlük müsilaj, denizanası ve bulanıklık riski; belediyeye temizlik ekibi ve uyarı tabelası için, otele misafir bilgilendirmesi için hazır mesaj.
• Sezon raporu: Mavi Bayrak ve belediye çevre raporları için olay kayıtları ve müdahale süreleri.

Neden şimdi?

Copernicus gibi açık uydu ve okyanus tahmin verileri artık ücretsiz ve günlük. Görüntü tanıma modelleri telefondan çekilen bir fotoğraftan denizanası türünü ayırt edebilecek düzeyde. Deniz suyu sıcaklığı yükseldikçe denizanası ve müsilaj olayları sıklaşıyor; Türkiye’nin 577 Mavi Bayraklı plajı ve kıyı otelleri bu riski yönetmek için veri arıyor.