Yan Ürün Borsası: Fabrikalar Arası Atık ve Yan Ürün Eşleştirme Platformu

Problem

Sanayi tesislerinde her ay tonlarca hurda metal, talaş, plastik kırpıntı, cüruf ya da proses yan ürünü çıkıyor. Bunların çoğu ya düşük fiyatla tanıdık bir hurdacıya veriliyor ya da bertaraf için para ödeniyor. Oysa aynı OSB’de ya da birkaç kilometre ötede bu malzemeyi hammadde olarak kullanabilecek bir üretici olabiliyor. İzmir ve Bursa’daki endüstriyel simbiyoz programları bu potansiyeli gösterdi, ancak eşleştirme çoğunlukla danışmanlar ve atölyelerle elle yapılıyor.

Çözüm

• Fabrika, çıkan malzemeyi fotoğraf, miktar, sıklık ve atık kodu ile listeler; yapay zekâ kodu ve tanımı doğrular, eksik analiz belgelerini ister.
• Eşleştirme motoru malzemeyi lisanslı geri kazanım tesislerine, yan ürün olarak kullanabilecek üreticilere ve hurda alıcılarına mesafe ve fiyat önerisiyle gösterir.
• Teklif toplama, düzenli alım sözleşmesi ve sevkiyat planı; tartım ve fatura kayıtları tek yerde.
• Mevzuat uyumu: atık kodu, taşıma ve kabul kayıtları için hazır belge akışı; yıllık sürdürülebilirlik ve karbon raporu için çıktı.

Neden şimdi?

Türkiye, çelik sektöründe dünyanın en büyük hurda ithalatçılarından biri; yurt içinde toplanan her ton hurda döviz tasarrufu demek. AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve ihracatçılardan istenen sürdürülebilirlik raporları, fabrikaları atıklarını ölçmeye ve değerlendirmeye itiyor. Sıfır Atık politikası ve kalkınma ajanslarının simbiyoz programları da zemini hazırladı.