Yıllık: Okul ve Sınıf Fotoğrafçılığında Ayrık Veli Rızası, QR Kartlı Çekim ve Zorunlu Satışsız Dağıtım

Problem

Okul ve sınıf fotoğrafçılığında yerleşik düzen hem velileri hem okulları rahatsız ediyor: fotoğraflar çocuğun eline verilip ücret isteniyor, beğenmeyen veli de çocuğu üzmemek için ödüyor. Hangi fotoğrafın nerede saklandığı, kimlerle paylaşıldığı belirsiz. MEB’in Temmuz 2026’da okullara gönderdiği kişisel veri talimatıyla öğrenci fotoğraflarının kamuya açık paylaşımı yasaklandı ve planlanan çekimlerde amaç, saklama süresi ve erişim yetkisinin önceden belirlenmesi istendi; okul müdürleri bu konuda sorumlu tutuluyor.

Çözüm

• Çekimden önce veliye dijital rıza formu gider: bireysel portre, sınıf fotoğrafı, yıllık ve okul içi kullanım için ayrı ayrı onay ya da ret.
• Çekim günü her öğrenci kendine ait QR kartla ilk kareye girer; eşleştirme yüz tanımayla değil kartla yapılır, biyometrik veri işlenmez.
• Rıza vermeyen öğrenci bireysel çekime alınmaz; sınıf fotoğrafının dijital nüshasında yapay zekâyla yüzü algılanıp bulanıklaştırılır.
• Yapay zekâ gözü kapalı, bulanık kareleri ayıklar; veli yalnızca kendi çocuğunun fotoğraflarını kapalı galeride görür, satın alma zorunluluğu yoktur.
• Saklama süresi baştan yazılır; süre dolunca ham kareler otomatik silinir ve okula silme raporu verilir. Sınıf yıllığı aynı sistemde dizilip basılır.

Neden şimdi?

MEB örgün eğitim istatistiklerine göre Türkiye’de yaklaşık 18 milyon öğrenci var ve sınıf fotoğrafı, mezuniyet ve yıllık geleneği her yıl tekrarlanıyor. 2026’daki MEB talimatı okul yönetimlerini kişisel veri konusunda doğrudan sorumlu kıldı; okullar fotoğrafçıyla çalışmaya devam etmek için belgelenebilir bir rıza ve saklama düzeni arıyor.